คอลัมนิสต์ : ธี อุทิศ

ลูกหนังหลังกำแพงของเยอรมนีตะวันออก

8 พ.ย. 2562
 
 
สัปดาห์นี้ ครบรอบ 30 ปีแห่งการล่มสลายของกำแพงเบอร์ลิน
 
วันที่ 13 ส.ค. 1961 พรมแดนระหว่างเบอร์ลินฝั่งตะวันออกกับฝั่งตะวันตกได้ปิดลง กำแพงเบอร์ลินถูกสร้างขึ้นภายในเวลาชั่วข้ามคืน เช้าวันรุ่งขึ้นชาวเบอร์ลินตื่นมาพบกับกำแพงที่แบ่งเมืองเป็นสองฝ่าย
 
เบอร์ลินอยู่ในฝั่งเยอรมนีตะวันออกทั้งหมด แต่ข้างในเบอร์ลินแบ่งเป็น 4 ส่วน สหภาพโซเวียต คุมเบอร์ลินตะวันออก เบอร์ลินฝั่งตะวันตกเป็นพื้นที่ดูแลของ สหรัฐอเมริกา, สหราชอาณาจักร และ ฝรั่งเศส
 
ด้วยความโหดสัสรัสเซีย และสภาพเศรษฐกิจที่ต่างกันมาก ผู้คนจากฝั่งตะวันออกลักลอบไปอยู่ฝั่งตะวันตกเยอะ จนในที่สุดต้องการสร้างกำแพงความยาว 155 กิโลเมตร ล้อมรอบเมือง ใครคิดหนีปีนข้ามไปอีกฝั่งโดนยิงทิ้งทันที รวมแล้วมีผู้เสียชีวิตขณะพยายามหลบหนีทั้งหมด 239 คน
 
วิทยา เลาหกุล เคยเล่าประสบการณ์ตอนไปค้าแข้งกับ แฮร์ธ่า เบอร์ลิน เมื่อปี 1979 ต้องนั่งรถจำกัดความเร็วไม่เกิน 80 กิโลเมตรต่อชั่วโมง จากเยอรมนีตะวันตกเข้าไปเยอรมนีตะวันออก ถนนเป็นเส้นตรง ไม่มีทางคดเคี้ยว วิวข้างทางเป็นทุ่งข้าวบาร์เล่ย์
 
เขตที่ วิทยา อยู่เป็นพื้นที่การควบคุมของสหราชอาณาจักร สนามโอลิมเปีย สตาดิโอน ของทีม "หญิงชรา" แฮร์ธ่า เบอร์ลิน นอกจากใช้แข่งฟุตบอลแล้ว พวกทหารอังกฤษยังใช้แข่งรักบี้, โปโล, มวย รวมถึงพิธีสวนสนามในวันคล้ายวันพระราชสมภพสมเด็จพระราชินีนาถอลิซาเบธที่สอง
 
วันที่ 9 พ.ย. 1989 ทางการเยอรมนีตะวันออกประกาศอนุญาตให้ประชาชนเดินทางไปมาระหว่างเบอร์ลินตะวันออกและเบอร์ลินตะวันตกได้อย่างเสรี เริ่มมีการทุบทำลายกำแพง นี่คือสัญลักษณ์ของการสิ้นสุดยุคสงครามเย็น
 
กลับไปทบทวนบางเหตุการณ์ของนักเตะ, สโมสร และทีมชาติเยอรมนีตะวันออกในช่วงเวลานั้น
 
 
ไรเนอร์ คัลมุนด์ & เฮลมุต โคห์ล
ในปี 1983 ฟัลโก เกิตซ์ อดีตโค้ชทีมชาติเวียดนาม ตอนนั้นค้าแข้งกับ ดินาโม เบอร์ลิน อาศัยจังหวะไปเยือนปาร์ติซาน เบลเกรด เกมยูโรเปี้ยน คัพ รอบ 2 หลบหนีจากเบลเกรด ไปลุบยาน่า จุดหมายปลายทางอยู่ที่มิวนิค แม้ถูกฟีฟ่าแบนการย้ายทีมในฤดูกาลนั้น แต่เขาสามารถอยู่เล่นอยู่ในฝั่งตะวันตกได้ และมาเซ็นสัญญากับ ไบเออร์ เลเวอร์คูเซ่น ในปี 1984
 
เกิตซ์ กับ ชา บุม กุน ตำนานทีมชาติเกาหลีใต้ อยู่ในทีม เลเวอร์คูเซ่น ชุดแชมป์ยูฟ่า คัพ ปี 1988 โดยทั้งสองคนทำประตูในรอบชิงชนะเลิศ นัด 2 ที่ถล่มเอสปันญ่อล 3-0
 
ไรเนอร์ คัลมุนด์ ผู้บริหารของทีม "ห้างขายยา" คุ้นเคยกับอดีตนักเตะเดเดแอร์เป็นอย่างดี หลังจากประสบความสำเร็จกับ เกิตซ์ ซูเปอร์สตาร์เดเดแอร์รายต่อมาก็คือ "ไอ้ปีศาจ" อันเดรียส โธม
 
16 ธ.ค.1989 โธม กลายเป็นนักเตะคนแรกของโอเบอร์ลีกาที่ย้ายมาบุนเดสลีกา ย้ายมาแบบอิสระ ไม่มีกำแพง ไม่ต้องหลบๆ ซ่อนๆ หนีการไล่ลาของพวก สตาซี (Stasi) ตำรวจลับหน่วยสอดแนมเลื่องชื่อแห่งยุคสงครามเย็น
 
เซ็นสัญญาอย่างเป็นทางการในวันที่ 1 ม.ค.1990 ค่าตัวอยู่ที่ 2.5 ล้านมาร์ค ทำให้ โธม กลายเป็นเจ้าของสถิติแข้งแพงสุดของทีม "ห้างขายยา" ในเวลานั้น
 
คัลมุนด์ มีแผนการใหญ่กว่านั้น ยังหวังจะคว้าทั้ง มัทธีอัส ซามเมอร์ และ อูล์ฟ เคียร์สเท่น มาเสิรมทัพอีกด้วย
 
บางทีถ้าการเซ็นสัญญากับ ซามเมอร์ กับ เคียร์สเท่น เกิดขึ้นจริง เลเวอร์คูเซ่นคงได้แชมป์บุนเดสลีกาสมัยแรกไปครองตั้งแต่เมื่อยี่สิบกว่าปีที่แล้ว
 
ฝันของ คัลมุนด์ ต้องสลาย ในทางลับเชื่อว่า เฮลมุต โคห์ล อดีตนายกรัฐมนตรีเยอรมนีตะวันตกวีโต้เรื่องนี้ พิจารณาจากความเหมาะสมทางการเมือง ไม่ต้องการให้นักเตะดังที่สุดของฝั่งตะวันออกมากระจุกอยู่กับทีมเดียวของฝั่งตะวันตก ภาพออกมามันจะไม่สวย ตอนนั้นยังไม่มีการรวมประเทศอย่างเป็นทางการ
 
ระหว่างพา ซามเมอร์ กับ เคียร์สเท่น ไปพักผ่อนที่บาวาเรียน คัลมุนด์ แจ้งข่าวเรื่องที่เขาถูกเบรกไม่ให้เซ็นสัญญาทั้งคู่มาเล่นกับ โธม ที่เลเวอร์คูเซ่น
 
ฤดูร้อน 1990 ซามเมอร์ ย้ายไปสตุ๊ทการ์ท อีก 2 ปีต่อมาคว้าแชมป์บุนเดสลีกา
 
เคียร์สเท่น รับปากย้ายไปเล่นให้ โบรุสเซีย ดอร์ทมุนด์ แต่สถานการณ์เปลี่ยนเมื่อมีการรวมประเทศ เขากลับลำไป เลเวอร์คูเซ่น ทำให้กลายเป็นนักเตะคนแรกจากฝั่งตะวันออกที่ย้ายไปบุนเดสลีกาหลังจากรวมประเทศ และเล่นอยู่ที่นี่ 13 ปี จนกระทั่งแขวนสตั๊ด
 
ตั้งแต่เดือน พ.ย. 1982-1998 คือช่วงเวลาที่ โคห์ล เป็นนายกรัฐมนตรีเยอรมนี นำพาประเทศประสบความสำเร็จทุกด้าน ทั้งเศรษฐกิจ การเมือง และฟุตบอล
 
เยอรมนีตะวันตกผ่านเข้าชิงชนะเลิศฟุตบอลโลก 2 ครั้ง ปี 1986 (รองแชมป์) และ 1990 (แชมป์) และชิงยูโร 2 ครั้ง 1992 (รองแชมป์) และ 1996 (แชมป์)
 
แชมป์สุดท้ายของเยอรมนีตะวันตก และแชมป์แรกของเยอรมนีหลังรวมชาติ เกิดขึ้นในสมัยของ เฮลมุต โคห์ล
 
 
ทีมชาติ & สโมสรเยอรมนีตะวันออก
ความสำเร็จระดับทีมชาติ เยอรมนีตะวันออกเคยคว้าเหรียญทอง โอลิมปิก 1976 ที่มอนทรีออล เหรียญเงิน โปแลนด์ และเหรียญทองแดง สหภาพโซเวียต
 
ฟุตบอลในกีฬาโอลิมปิกที่ถูกสร้างขึ้นมาเพื่อประเทศสังคมนิยมโดยแท้ ตอนยังไม่เปลี่ยนกฎถูกทำให้เป็นเขตปลอด "นักเตะอาชีพ" ทำให้ประโยชน์ไปตกอยู่กับประเทศจากยุโรปตะวันออกที่ยังไม่เป็นลีกอาชีพ
 
ทัวร์นาเมนต์ระดับชาติเคยผ่านเข้าแข่งฟุตบอลโลก รอบสุดท้าย ครั้งเดียว เมื่อปี 1974 ที่เยอรมนีตะวันตกเป็นเจ้าภาพ
 
ศึกสายเลือดพี่น้องเมืองเบียร์ พบกันในรอบแรก นัดสุดท้าย ที่ฮัมบูร์ก เยอรมนีตะวันออก ชนะ เยอรมนีตะวันตก 1-0 แต่ก่อนลงสนามเกมนี้เยอรมนีตะวันตกผ่านเข้ารอบไปแล้ว การเข้าเป็นอันดับ 2 ของกลุ่มทำให้เจองานง่ายในรอบแบ่งกลุ่ม รอบ 2
 
ฟุตบอลโลก 1990 รอบคัดเลือกคือทัวร์นาเมนต์สุดท้ายที่เยอรมนีตะวันออกลงเล่น พวกเขาทำได้แค่เกือบ
 
เกมสุดท้ายบุกไปเยือนออสเตรีย หากชนะน่าจะได้เข้ารอบ ก่อนลงสนามเกมนี้ ออสเตรีย, เยอรมนีตะวันออก และตุรกีมี 7 แต้มเท่ากัน นัดสุดท้ายตุรกีไปเยือนสหภาพโซเวียต (ตุรกีแพ้ 0-2)
 
นักเตะเดเดแอร์ลงสนามแบบสมาธิกระเจิดกระเจิง ลงเล่นโดยไม่รู้อนาคตตัวเองจะเอายังไงต่อ เกมนี้เตะกันในวันที่ 15 พ.ย.1989 หลังจากกำแพงเบอร์ลินล่มสลายไปแล้วเกือบหนึ่งสัปดาห์
 
โทนี่ โพลสเตอร์ ทำแฮตทริกให้ออสเตรียถล่มเยอรมนีตะวันออก 3-0
 
ยูโร 1992 รอบคัดเลือก เยอรมนีตะวันออกอยู่ร่วมสายเดียวกับเยอรมนีตะวันตก หลังจากรวมชาติเหลือแค่เยอรมนีทีมเดียว
 
ความสำเร็จระดับสโมสร มักเดบวร์ก คือทีมเดียวของฝั่งตะวันออกที่คว้าแชมป์ฟุตบอลสโมสรยุโรป รายการคัพ วินเนอร์ส คัพ ฤดูกาล 1973/74 นัดชิงชนะเลิศพลิกล็อคโค่นเอซี มิลาน 2-0
 
 
นัดสุดท้ายของเยอรมนีตะวันออก
บันทึกไว้ 12 ก.ย. 1990 ในมอสโกมีพิธีลงนามรวมชาติระหว่างเยอรมนีตะวันออกและเยอรมนีตะวันตก (เยอรมนีรวมชาติอย่างเป็นทางการเกิดขึ้นในวันที่ 3 ต.ค.1990)
 
คืนเดียวกันที่บรัสเซลส์ เยอรมนีตะวันออก อุ่นเครื่องกับ เบลเยียม บรรยากาศอึมครึม นักเตะส่วนใหญ่ง่วนอยู่กับการย้ายทีม พวกเขาเริ่มคิดถึงรายได้ก้อนโตที่โลกหลังกำแพงเบอร์ลินฝั่งตะวันออกไม่เคยหยิบยื่นให้มาก่อน
 
มัทธีอัส ซามเมอร์ เป็นสตาร์ดังคนเดียวของเยอรมนีตะวันออกที่ลงเล่นเกมนี้ ทั้งที่พอเห็นบรรยากาศซังกะตายในแคมป์ทีมชาติก่อนเกม เขาเองก็อยากชิ่งหนีเหมือนคนอื่น เพียงแต่ว่าเย็นวันนั้นไม่มีเที่ยวบินกลับสตุ๊ทการ์ท
 
ซามเมอร์ ทำหน้าที่กัปตันทีมในเกมสุดท้ายของเยอรมนีตะวันออก เขานำเพื่อนร่วมทีมอีก 10 คนที่ค้าแข้งอยู่ในประเทศทั้งหมด ไร้เงาสตาร์ดัง อูล์ฟ เคียร์สเท่น, อันเดรียส์ โธม และ โธมัส โดลล์ ที่สังกัดสโมสรบุนเดสลีกา มีนักเตะถึง 22 ไม่มาร่วมทีม อ้างว่าได้รับบาดเจ็บ
 
ซามเมอร์เหมาทั้ง 2 ประตูในชัยชนะเหนือเบลเยียม 2-0
 
หลังจบ 90 นาทีกับเบลเยียม ทีมชาติเยอรมนีตะวันออกจะสาปสูญไปตลอดกาล ลึกๆ แล้วนักเตะหลายคนอาจไม่รู้สึกเสียดาย เพราะพวกเขาปฎิเสธในความเป็นตะวันออกที่โดนยัดเยียดให้โดยประเทศมหาอำนาจ
 
 
ธี อุทิศ
 
 
 
เฮลมุต โคห์ล อดีตนายกรัฐมนตรีเยอรมนี (ที่ 2 จากซ้าย) "บิดาแห่งการรวมชาติ" ของชาวด๊อยท์ช เป็นสักขีพยานในเวมบลีย์วันที่เยอรมนีคว้าแชมป์ยูโร 96 แชมป์ระดับเมเจอร์รายการแรกหลังรวมชาติ
 
 
 
เจอร์เก้น เกลส์ดอร์ฟ เทรนเนอร์ไบเออร์ เลเวอร์คูเซ่น ในวันเปิดตัว อันเดรียส โธม เมื่อมกราคม 1990
 
 
 
มักเดบวร์ก หนึ่งเดียวจากอดีตเยอรมนีตะวันออกที่เคยคว้าแชมป์สโมสรยุโรป ชนะเอซี มิลาน ในนัดชิงชนะเลิศคัพ วินเนอร์ส คัพ 1973/1974
 
 
นัดสุดท้ายของเยอรมนีตะวันออกพบเบลเยียม